Hoogbegaafdheid en Asperger

Over Asperger

Bij het syndroom van Asperger horen de bij autisme veel voorkomende kenmerken als sociale problemen, gebrek aan inlevingsvermogen, de voorkeur voor stereotiepe bezigheden en de afkeer van veranderingen. Maar bij Asperger zijn de intelligentie en taalontwikkeling niet of tenminste niet ernstig gestoord. Door de relatieve pluspunten op het gebied van intelligentie en communicatieve vaardigheden wordt het Syndroom van Asperger ook wel ‘hoogfunctionerend autisme’ genoemd.

Bij het syndroom van Asperger gaat het om een kwalitatief tekort in de sociale interactie zoals blijkt uit tenminste 2 van de volgende 4 criteria:

  • een duidelijk tekort in het gebruik van non-verbale gedragingen die de sociale interactie reguleren (oogcontact, aangezichtsexpressie, lichaamshouding en gebaren)
  • een onvermogen om voor de ontwikkelingsleeftijd adequate contacten met leeftijdgenoten te leggen
  • een duidelijk onvermogen om plezier in andermans geluk te uiten
  • een gebrek aan sociale – emotionele wederkerigheid

Signalen Asperger die overlap kennen met het gedrag van een hoogbegaafd kind dat niet gezien en of als zodanig erkend wordt:

Sociaal

  • Onvermogen en geen zin met leeftijdgenoten op te trekken (veelal te wijten aan een kennis en communicatie kloof)
  • Egocentrisch ingesteld, niet egoïstisch
  • Kan het speciale gedrag voor een bepaalde situatie/omgeving niet goed beoordelen. Daardoor sociaal en emotioneel oneigenlijk gedrag. Op school daardoor “vreemd gedrag”, veelal uitdagend en provocerend
  • Door gebrek aan sociale en emotionele wederkerigheid kan het kind de interactie domineren: het sociale contact wordt getolereerd zolang zijn regels gehanteerd worden
  • Niet geïnteresseerd in teamspel met competitie

    Emoties

  • kan door de emoties van anderen in de war raken en moeite hebben eigen gevoel uit te drukken *

    Taal

  • In de eerste plaats moeite met pragmatisch taalgebruik: Dus in een sociale context: Hoe voer je een gesprek? *
  • Hoe om te gaan met onzekerheid of fouten
  • Uitdrukkingen worden soms letterlijk opgevat
  • Soms wat deftig taalgebruik
  • De neiging om niet ter zake doende opmerkingen te maken
  • De neiging om lange pauzes te hebben voor denken *
  • Verwarring bij plagen, sarcasme, doen alsof, leugens
  • Zelf originele woorden vinden *
  • Neiging om gefascineerd te raken door een bijzondere interesse, die alle tijd en conversatie beheerst. De fascinatie kan plaatsmaken voor een andere
  • Moeite met routines die moeten worden afgemaakt *
  • Praat teveel of te weinig

De signalen gemerkt met * zien we met name ook bij beelddenkers.

Het is goed mogelijk dat enige of alle bovengenoemde signalen zichtbaar zijn. Daarmee hoeft het kind nog geen Asperger te hebben, maar kan het vertoond gedrag wel erg op Asperger lijken.
Wordt het kind adequaat begeleid bij zijn hoogbegaafdheid en de problemen die het binnen het onderwijs en in groepen ondervindt (vanuit de hoogbegaafdheid!) dan blijkt dat het slechts om situationeel gedrag ging en niet om gedrag voorkomend uit een stoornis. Adequate begeleiding binnen de hoogbegaafdheid (uitdaging op zijn/haar intelligentie, verijken, compacten enz.) zijn hierbij van zeer groot belang.

Natuurlijk zijn er ook kinderen met het Aspergersyndroom binnen het onderwijs.
Vastsellen van het Syndroom van Asperger in combinatie met Hoogbegaafdheid kan dan ook het best gebeuren door iemand die zowel op het gebied van hoogbegaafdheid als Asperger is gespecialiseerd.

Bedenk hierbij dat een juiste diagnostisering op positieve wijze kan bijdragen aan juiste en adequate begeleiding van het kind, maar een onjuiste diagnostisering van Asperger (ofwel verkeerd “label”) daar in tegen verstrekkende negatieve gevolgen voor de verdere toekomst van het kind kan hebben

U vindt specialisten voor deze (complexe) combinatie onderandere bij de Radboud universiteit te Nijmegen afdeling ACSW – ambulantorium (alwaar bij aangesloten ook het CBO – Centrum BegaafdheidsOnderzoek te Nijmegen) en diverse Universitaire Medische Centra.

Reacties zijn gesloten.